Idioci. Spass!
Tożsamość to kluczowy problem współczesności. Chcemy być wydajni, autentyczni, wyjątkowi. Równocześnie, jesteśmy etykietowani chorobami i zaburzeniami. W filmie Larsa von Triera grupa nieprzystosowanych ucieka przed nudą, traumą i przeciętnością, udając osoby z niepełnosprawnościami. Żyją z zasiłku, testując granice norm społecznych i eksplorując ideę „wewnętrznego idioty”. Gdy ich krucha ideologia upada, grupa się rozwiązuje.
Spektakl „Idioci. Spass!” dialoguje z filmem, unikając moralizatorstwa. Wierzymy w konstrukt wewnętrznego idioty – stan percepcji oparty na bezpośrednim odbiorze świata, bliski dziecku, mnichowi, sportowcowi, zwierzęciu i aktorowi. Wymaga on jednak chwilowego zawieszenia własnej tożsamości. W tym tkwi pewna przestroga – stan zawieszenia kontroli w nieodpowiednich warunkach, prowadzi do nadużyć. Syntezą tej myśli jest różnica w zapisie „spass” (co znaczy zabawa), a „spass!” (co brzmi jak rozkaz).
Postaramy się wydobyć z von Triera to, co najpiękniejsze. W końcu u podstaw filmu nie leży ani temat nadużyć, ani niepełnosprawności, lecz gorące pragnienie wspólnoty – wartości, która jest również fundamentem teatru.
reżyseria: Jakub Zalasa
scenariusz i dramaturgia: Aniela Płudowska
muzyka: Piotr Korzeniak, Paweł Stus
choreografia: Martyna Dyląg
scenografia i kostiumy: Julia Zawadzka
multimedia: Jakub Kotynia
reżyseria światła: Helena Rakovich
obsada: Bartosz Cwaliński, Zofia Justyńska, Michał Kościuk, Monika Kufel, Aurora Lipartowska, Michał Nowicki, Aniela Płudowska, Adam Wietrzyński
Data prapremiery: 29 marca 2025
Czas trwania: 90 minut
Spektakl dla widzów od 18. roku życia.
W spektaklu użyte jest światło stroboskopowe.
Spektakl porusza tematy, które niektórzy widzowie mogą uznać za niekomfortowe.
Spektakl powstał w ramach projektu pt. „XXI wiek! Prapremiery na 21. sezon artystyczny w Teatrze BARAKAH”.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW
FUNDUSZU PROMOCJI KULTURY
Dofinansowanie: 120 000,00 zł
Całkowita wartość: 221 139,12 zł
Data podpisania umowy: maj 2025
Jacek Mroczek – „Szpas ze Spassem” (Teatr Varia)
Mateusz Leon Rychlak – „Czym jest Spass?” (Teatr dla Wszystkich)
Jesper Nowakowski – „Spass, czy szpass?” (Dziennik Teatralny Małopolska)
Katarzyna Bolec – „Dziś są moje urodziny” (Onarecenzuje)
Paweł Kluszczyński – „Badając granice” (AICT Polska)
Laura Lewandowska – „»Idioci. Spass!« w Teatrze Barakah” (UJOT FM)
„Wyrazistość, która nie przytłacza” (KulturoNIEznawczyni)
Marcin Wojciechowski (post na Facebooku Och Kultura)
Tomasz Pytko (post na Facebooku Chodźże do Teatru)
Anna Graniczewska (post na Facebooku)
- Spektakl znalazł się w rankingu Kamila Pyci, na blogu Teatralna Kicia, pt. „7 wspaniałych – najlepsze spektakle, które zobaczyłem po raz pierwszy w 2025 roku” (2026)